![]() |
| Rysunek uczennicy K.M. Po Hamlecie, Warszawa 2024. Licencja:© 2025
Mirosław Urbaczewski. Wszystkie prawa zastrzeżone |
Myśl warta przypomnienia
Platon (Arystokles, grecki filozof,
428/348 p.n.e.) – wiedza jest czymś wrodzonym. Jest obecna w umyśle od
narodzin.
John Locke’ (angielski filozof, 1632/1704 n.e.) – czysta karta (tabula rasa). Logiczne myślenie pozwala zdobyć wiedzę.
Nie jest wstydem nie wiedzieć, pomylić się, zapomnieć, najrozumniejszy człowiek może nie zrozumieć pytania, może powiedzieć głupstwo. A tu teraz śmiech, surowa krytyka, drwina. Więc każdy się stara powtarzać tylko tak, jak mówi książka, a wstydzi się własnych myśli. Dlatego może tyle nieszczerości i dlatego tak bardzo ważna jest dobra pamięć to co jest zapisane w książkach.
Czy dzisiejsza szkoła może wychowywać z empatią i szacunkiem?
W moim artykule opublikowanym w kwartalniku Opieka. Wychowanie. Terapia podejmuję refleksję nad tym, jak inspiracje z myśli Janusza Korczaka mogą zmieniać codzienną praktykę wychowawczą w klasie.
Klasa jako wspólnota, nie system kar.
Nauczyciel jako towarzysz, nie strażnik.
Mirosław Urbaczewski
Kwartalnik „Opieka. Wychowanie. Terapia”, nr 1/2025
Wychowanie w klasie – śladami Janusza Korczaka
Janusz Korczak
Uczeń jako partner, nie obiekt.
Przeczytaj artykuł: „Poszukiwanie nowej drogi wychowania z inspiracji systemu Janusza Korczaka”
#Korczak #Wychowanie #Szkoła #Pedagogika #Empatia #Nauczyciel #Uczniowie
Autor: Mirosław Urbaczewski
Współczesna szkoła staje przed koniecznością odnalezienia nowej drogi wychowawczej – takiej, która wychodzi poza tradycyjny model opartego na dyscyplinie autorytaryzmu. Inspirując się myślą Janusza Korczaka, warto spojrzeć na klasę jako przestrzeń wzajemnego szacunku, partnerstwa i odpowiedzialności, a nie jako miejsce wyłącznie przekazu wiedzy.
Korczak, wielki pedagog, mówił: „Nie ma dzieci – są ludzie”. To jedno z jego najgłębszych przesłań, które wciąż ma ogromne znaczenie w praktyce wychowawczej. Każdy uczeń to osoba z pełnią praw, emocji i potencjału. Wychowanie powinno więc polegać na towarzyszeniu mu w rozwoju, a nie na narzucaniu gotowych schematów.
W artykule „Poszukiwanie nowej drogi wychowania z inspiracji systemu Janusza Korczaka” podkreślam, że: „Wychowanie nie jest procesem jednokierunkowym – uczeń, podobnie jak nauczyciel, wnosi coś od siebie do tej relacji”¹. Tylko poprzez takie partnerstwo możliwe jest budowanie prawdziwej wspólnoty w klasie – miejsca, gdzie każdy głos ma znaczenie.
Korczakowski model to także głęboka troska o emocjonalne potrzeby dziecka. Współczesna klasa powinna być miejscem, gdzie uczniowie nie boją się wyrażać swoich emocji, gdzie błędy są naturalną częścią procesu uczenia się, a nauczyciel jest przewodnikiem, a nie sędzią. Jak pisałem: „Cisza ucznia nie zawsze oznacza brak wiedzy – czasem to wołanie o uwagę”.
Wychowanie inspirowane Korczakiem to wychowanie odpowiedzialne, empatyczne i oparte na zaufaniu. To budowanie szkoły, która nie tylko kształci, ale i wychowuje – szkoły, w której dziecko jest widziane, słuchane i traktowane poważnie.
¹ Urbaczewski, M. (2025). Poszukiwanie nowej drogi wychowania z inspiracji systemu Janusza Korczaka, Opieka. Wychowanie. Terapia, nr 1/2025.
O motywacji (w mojej wyobraźni)
O grach (z konferencji)
1. Strona Minecraft Education: https://education.minecraft.net/en-us
2.Minecraft Education / ZPE: https://zpe.gov.pl/a/minecraft-education-juz-na-zpe/D15MAoHtt
3.Gra online: Five Nights at Freddy's: https://fnafgames.io/
4.Gra online: Bartender - the right mix: https://www.crazygames.com/game/bartender-the-right-mix
6.https://poki.com/pl#utm_source=poland
9.https://totaljerkface.com/happy_wheels.tjf
10.Gra online 1v1: https://1v1.lol/
11.Konkurs WawaCraft: https://edukacja.um.warszawa.pl/projekt-wawacraft
12.Konkurs Predator Games: https://predatorgames.pl/pl/home -
będzie ciąg dalszy
13.Roblox: https://www.roblox.com/home
14.https://compute-it.toxicode.fr/
15.TEST- https://itfitness.eu/pl/
- nauczyciel i uczniowie mogą sprawdzić się, np.: w umiejętnościach
wyszukiwania informacji, świetna zabawa z certyfikatem.
17.https://garticphone.com/pl
- dla młodszych „głuchy telefon” gra towarzyska.
18.https://www.geoguessr.com/
- mapa, gdzie jesteś. Logujemy się.
20.https://virtualvacation.us/
- odgadnij, gdzie jesteś na podstawie filmu.
21.Red Blocks Returns 2: https://www.mathplayground.com/logic_red_block_returns_2.html
- jest kilka poziomów.
22.Gra online (rekreacyjna): LOL BEANS: https://lolbeans.io/ - etapy.
23.Strona z kilkoma świetnymi narzędziami
AI: https://deepai.org/
26.https://compute-it.toxicode.fr
27.https://codecombat.com
– gramy zespołowo z uczniami. Python.
28.https://deepai.org
– język angielski, narzędzia do
tworzenia gry tekstowej, druk 3D (.stl)
29.https://glif.app/glifs
Zaloguj się.
30.https://esero.kopernik.org.pl
Dzisiejszy Nauczyciel
AI w rękach nauczyciela to automatyzacja nauczania. Nie zapominajmy jednak o refleksji nad AI.
Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące zakazanych praktyk w zakresie sztucznej inteligencji:
1. https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/wytyczne-komisji-europejskiej-dotyczace-zakazanych-praktyk-w-zakresie-sztucznej-inteligencji
2. https://rzecznikmsp.gov.pl/nowe-wytyczne-komisji-europejskiej-dotyczace-zakazanych-praktyk-w-zakresie-sztucznej-inteligencji/
W szkołach administratorzy powinni wprowadzić dwuetapowe logowanie do kota nauczyciela. Nie wolno używać do pracy zawodowej nauczyciela konta prywatnego ani prywatnych komunikatorów.
Potrzebna jest wiedza o sieci, np.: Trolling, malinformation, misinformation, deepfake, fake news.
Trolling – celowe prowokowanie lub drażnienie innych użytkowników internetu poprzez kontrowersyjne lub obraźliwe komentarze.
Malinformation – prawdziwa informacja wykorzystana w sposób manipulacyjny, mający na celu wyrządzenie szkody lub wprowadzenie w błąd.
Misinformation – fałszywa lub błędna informacja rozpowszechniana bez zamiaru oszustwa.
Deepfake – technologia wykorzystująca sztuczną inteligencję do tworzenia realistycznych, ale fałszywych obrazów lub filmów, często służących dezinformacji.
Fake news – fałszywe wiadomości przedstawiane jako rzetelne informacje, zazwyczaj w celu manipulowania opinią publiczną.
Nowe regulacje wyposażyły nauczyciela w laptop. To rozwiązuje problem bezpieczeństwa cyfrowego w połowie, druga połowa, to programy i sposób użytkowania tych programów.
Nie powinno się zakazywać używania AI w szkołach a powinno uczyć jak jej używać, w jakiej formie powiązać z wiedzą ucznia: wskaż źródło pochodzenia wiedzy, publikacji, obrazu, informacji, itp.
Dziś odczytywanie wiadomości w sieci do sztuka i spora umiejętność.
Intuicja kierowana: prawdziwa odpowiedź to najdłuższe zdanie z pośród innych możliwych odpowiedzi, to na pewno odpowiedź a, zawsze jest a, powtarza się często a, i tak działają algorytmy rozumowania „dzisiejszych uczniów”. Czy to źle? Tak po prostu jest.
Szkoła powinna uczyć bycia ludźmi – mówi uczeń na jednej z konferencji, Inny mówi – nadal stoją w rzędzie ławki, nic się nie zmienia. Kolejny mówi, że chodzi do tej szkoły tylko dlatego, że są super zajęcia pozalekcyjne. Uczennica podsumowuje swoją wypowiedź „chodzimy do szkoły, nie chcemy wiedzy nieprzydatnej a chcemy się rozwijać”. Z kolejnej wypowiedzi, zapisuję „ktoś musi nas słuchać i słyszeć nasze potrzeby”. Nie bójmy się przekraczać granic – nawet takie zdanie pada. Nauczanie to proces a nie lista tematów do zrealizowania.
https://portal.librus.pl/szkola/artykuly/przyjazn-w-zyciu-mlodego-czlowieka-dlaczego-jest-wazna
Nauczyciel - jaki powinien być
Pedagogika Kwintyliana (42-120)Nauczyciel – wychowawca:
· To zastępca rodziców;
· naturalny;
· opanowany;
· wytrwały cierpliwy;
· dokładny;
· chętnie udziela odpowiedzi;
· zna metody pracy i potrafi je stosować;
· posiada doskonałą wymowę;
· posiada znajomość literatury;
· ma duży zasób słownictwa;
· ma umiejętność wywoływania wzruszeń u słuchaczy;
· ma miłe zachowanie;
Stefan Ignacy Możdżeń, Historia wychowania do 1795, Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2006, s. 96
| Dawno już to wiedziano, czego nie wiemy dziś. 2025. MU. |
Notatka z konferencji (październik 2025)
Czy cieszysz
się z tego, że uczysz się tego przedmiotu?
Część Twoich
wypowiedzi jest dzisiejszą lekcją.
Jak to nic nie
wiesz?
Nauka tworzy
relacje między nauczycielem i uczniem.
Grupa to
podobne myślenie.
Nie
krytykuj, nie mów, że się nie zgadzasz.
Niska
odpowiedzialność za własny proces nauki.
Silosowanie.
Motywować do
nauki? Ale po co???
Podaj im
problem, określ zasady, sprawdź, czy potrafią go rozwiązać, niech zrobią to po
swojemu, oni lubią „swoje”.
Daj uczniowi
czas.
Co rozumiesz
a tego, dlaczego nie rozumiesz?
Nauczanie
systemowe.


